Artykuły
- Nadżerka zębów
- Dlaczego warto żuć bezcukrową gumę
- Ślina i zdrowie
Nadżerka zębów
U znacznej części ludzi obserwuje się nadżerkę szkliwa zębów, szczególnie przednich, które są najbardziej narażone na szkodliwe działanie kwasów zawartych w napojach, na przykład sokach owocowych. Najbardziej zagrożone są dzieci, które spożywają najwięcej napojów, w tym gazowanych.
Nadżerka zębów określana jest jako 'fizyczny rezultat patologicznego, przewlekłego, miejscowego, bezbolesnego (w początkowej fazie) ubytku twardej tkanki zębów, która jest chemicznie wytrawiana z powierzchni zęba przez kwasy i/lub chelację bez udziału bakterii'.
- Co powoduje nadżerkę zębów?
- W jaki sposób ślina chroni przez nadżerką?
- Kto jest najbardziej zagrożony nadżerką?
- Jakie są rodzaje nadżerek?
- W jaki sposób diagnozuje się nadżerkę zębów?
- W jaki sposób może pomóc bezcukrowa guma Orbit?
- W jaki sposób można zapobiegać nadżerce zębów?
- Jakich porad można udzielać pacjentom cierpiącym na nadżerkę na tle żywieniowym?
Co powoduje nadżerkę zębów?
Nadżerka jest procesem postępującym wolno i może przebiegać niezauważona do momentu kiedy pacjent zauważa nadwrażliwość zębów na zimno lub ciepło i/lub na słodki smak lub pęknięcia brzegów siecznych siekaczy, które stały się cieńsze. W przeciwieństwie do próchnicy nadżerka występuje nawet w miejscach wolnych od osadu nazębnego. Obecny styl życia zdaje się sprzyjać spożyciu erozyjnych napojów i soków owocowych. Niektórzy ludzie cierpią na psychosomatyczne zaburzenia jedzenia lub problemy natury żołądkowo-jelitowej, które prowadzą do zwiększenia kontaktu uzębienia z kwasami trawiennymi.
W jaki sposób ślina chroni przez nadżerką?
Wiadomo, że ślina ma wiele właściwości, które mogą pełnić funkcję ochrony przed nadżerką:
- rozcieńcza i usuwa potencjalne czynniki erozyjne z ust,
- zabezpiecza przed kwasami spożywczymi,
- utrzymuje przesycenie wapniem i fosforanami tuż przy powierzchni zębów, jako że sama zawiera te składniki,
- tworzy nabytą błonę chroniącą szkliwo zębów przed demineralizacją wywołaną przez kwasy spożywcze,
- zapewnia wapń i fosforany niezbędne do remineralizacji.
Kto jest najbardziej zagrożony nadżerką?
Dentyści muszą mieć świadomość potencjalnego występowania nadżerki oraz czynników ryzyka u każdego pacjenta.
Dentyści musza znać zakres czynników zwiększających ryzyko wystąpienia nadżerki zębów, takich jak:
- niskie niestymulowane wskaźniki przepływu śliny,
- zbyt wysokie spożycie owoców i napojów zawierających kwasy,
- zaburzenia jedzenia,
- problemy żołądkowo-jelitowe.
Jakie są rodzaje nadżerek?
Nadżerkę dzielimy na:
- pochodzenia zewnętrznego – wywołaną kwasami zewnątrzpochodnymi,
- pochodzenia wewnętrznego – wywołaną kwasami wewnątrzpochodnymi,
- samoistną – źródło nieznane.
Nadżerka pochodzenia zewnętrznego:
- zbyt wysokie spożycie kwasów spożywczych – kwasów pochodzenia owocowego, kwasów fosforowych ze świeżych owoców, soków owocowych i napojów,
- kwas askorbinowy (witamina C) zawarta w różnorodnych napojach, napojach izotonicznych i cukierkach,
- doustne przyjmowanie leków zawierających kwasy,
- zanieczyszczenia kwasowe pochodzące z powietrza w miejscu pracy lub kwasy przemysłowe,
- kwasowość wody w basenach – efekt uboczny chlorowania wody,
- konserwanty pochodzenia octowego.
Nadżerka pochodzenia wewnętrznego:
- kwasy trawienne pojawiające się w jamie ustnej przez nawracające wymioty, cofanie się pokarmu czy refluks,
- zaburzenia jedzenia takie jak prowokowanie wymiotów, anoreksja czy bulimia, wywołujące cofanie się pokarmu,
- poranne mdłości w ciąży,
- alkoholizm,
- zaburzenia żołądkowo-jelitowe.
W jaki sposób diagnozuje się nadżerkę zębów?
Dziedziny wymagające przeprowadzenia wywiadu u pacjentów cierpiących na nadżerki zębów.
Dieta:
- owoce/soki cytrusowe,
- inne owoce/soki,
- produkty marynowane (np. korniszony),
- dressingi do sałatek,
- ocet,
- napoje izotoniczne,
- napoje bezalkoholowe,
- napoje kwaskowe,
- owoce leśne,
- kwaskowe cukierki,
- herbata ziołowa,
- inne kwaskowe produkty spożywcze,
- alkohol,
- witamina C w postaci musujących tabletek.
Objawy gastryczne:
- wymioty,
- bekanie,
- kwaśny posmak w ustach,
- ból żołądka (szczególnie po obudzeniu),
- ból brzucha,
- jakiekolwiek oznaki anoreksji.
Leki:
- uspokajające,
- przeciwwymiotne,
- przeciwhistaminowe,
- tabletki zawierające sok z cytryny.
Ślina:
- wskaźnik przepływu,
- zdolności buforujące,
- pH,
- radioterapia głowy i okolic karku,
- zaburzenia funkcjonowania ślinianek.
Higiena jamy ustnej:
- mycie zębów (rodzaj, technika, częstotliwość),
- stosowanie płynów do płukania ust.
Również środowisko pracy, np. narażenie na kontakt z kwaśnymi środowiskami związane z wykonywaną pracą.
W jaki sposób może pomóc guma Orbit?
Ślina pełni istotną rolę w modyfikowaniu potencjalnie erozyjnych skutków spożycia pokarmów i napojów. Zarówno ilość jak i jakość śliny może mieć wpływ na widoczne różnice w rozmiarze występującej nadżerki.
Stymulacja wypływu śliny:
- Badania udowodniły, że żucie bezcukrowej gumy, takiej jak Orbit, w ciągu pierwszych kilku minut żucia stymuluje wypływ śliny nawet dziesięciokrotnie w stosunku do normalnych wskaźników wypływu. Jednocześnie skład śliny zmienia się, co sprawia, że jest ona jeszcze bardziej skuteczna w uzupełnianiu utraconych minerałów.
- Nawet pacjenci z niskim wypływem śliny o różnej etiologii, np. cierpiący na suchość ust, potwierdzili, że żucie bezcukrowej gumy, takiej jak Orbit, może stymulować wypływ śliny nawet siedmiokrotnie przynosząc ulgę w objawach ich choroby oraz chroniąc przed komplikacjami klinicznymi.
Neutralizowanie kwasów:
- Żucie gumy Orbit przez 20 minut po jedzeniu i piciu zwiększa ilość dwuwęglanów w ślinie i neutralizuje szkodliwe kwasy w ustach.
W jaki sposób można zapobiegać nadżerce zębów?
- miękka lub średniej twardości szczoteczka do zębów,
- łagodna pasta do zębów zawierająca fluor,
- mycie zębów nie może bezpośrednio poprzedzać lub następować po wystawieniu zębów na działanie kwasów,
- regularne wizyty u stomatologa,
- żucie bezcukrowych gum, takich jak Orbit, po wystawieniu zębów na działanie kwasów.
Jakich porad można udzielać pacjentom cierpiącym na nadżerkę na tle żywieniowym?
Należy:
- zmniejszyć częstotliwość spożywania kwaśnych pokarmów i napojów,
- ograniczyć pokarmy kwaśne do głównych posiłków,
- kończyć posiłki pokarmem neutralnym, a nie kwaśnym,
- szybko wypijać kwaśne napoje, najlepiej przez słomkę, nie sączyć, nie płukać nimi ust,
- płukać usta wodą po spożyciu kwaśnych produktów,
- stosować środki zapobiegawcze wymienione wcześniej.
